درمان اختلال اضطراب اجتماعی (فوبیای اجتماعی) برای به کاهش حداقلی تأثیر این بیماری بر زندگی شما مهم است. افراد مبتلا به این اختلال اضطرابی در موقعیت های اجتماعی ناراحتی شدیدی را تجربه می کنند. آنها به شدت از قضاوت، طرد شدن یا احساس تحقیر شدن توسط دیگران می ترسند.
در نتیجه، فوبیای اجتماعی میتواند منجر به رفتار اجتنابی شود که میتواند بر کار، مدرسه و سایر فعالیتهای روزمره تأثیر منفی بگذارد. داروهای تجویزی و روان درمانی، به تنهایی یا با هم، برای درمان فوبیای اجتماعی توصیه می شود. تغییرات سبک زندگی ممکن است به مدیریت نیز کمک کند.
داروهای تجویزی
متخصصان سلامت روان اغلب توصیه می کنند که افراد مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی یک داروی تجویزی را شروع کنند و در انواع مختلف روان درمانی شرکت کنند. مطالعات نشان دادهاند که این دو رویکرد با هم می توانند نتایج بلندمدت را در افراد مبتلا به فوبیای اجتماعی بهبود بخشند.
ایمنی دارو
دارو باید در یک مکان امن قرار دادهشود که فقط شما می توانید به آن دسترسی داشته باشید. مهم است که اطمینان حاصل شود که هیچ افراد دیگری در خانه، از جمله کودکان و حیوانات خانگی، نمی توانند وارد دارو شوند. هرکسی که دارو را مصرف می کند، چه برای او تجویز شده باشد یا نه، ممکن است عوارض جانبی داشتهباشد. در صورت شدید بودن عوارض، با 115 تماس بگیرید و بلافاصله به نزدیکترین بیمارستان مراجعه کنید.
مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs)
سروتونین یک پیام رسان شیمیایی یا انتقال دهنده عصبی مهم است که بسیاری از عملکردهای بدن از جمله خواب، خلق و اشتها را تنظیم می کند. وقتی سطح سروتونین پایین باشد، افراد ممکن است علائم اضطراب و افسردگی را تجربه کنند.
SSRI ها به دلیل اثربخشی و نمایه عوارض جانبی خفیفشان که در کارآزمایی های بالینی نشان داده شدهاند، خط اول درمان برای فوبیای اجتماعی میباشند. این دسته از داروها با مسدود کردن بازجذب (جذب) سروتونین در مغز عمل میکنند و سروتونین بیشتری را برای کمک به کاهش اضطراب و علائم خلقی در دسترس میگذارند.
SSRI های مورد استفاده برای درمان فوبیای اجتماعی عبارتند از:
بیش از 20 کارآزمایی کنترل شده با دارونما نشان دادهاند که SSRI ها در درمان فوبیای اجتماعی بسیار موثر هستند. با این حال، آنها می توانند عوارض جانبی از جمله سردرد، مشکلات گوارشی، بی خوابی ، خستگی ، عوارض جانبی جنسی و اضطراب اولیه ایجاد کنند.
مهارکننده های بازجذب سروتونین- نوراپی نفرین (SNRIs)
دسته دیگری از داروها به نام SNRI نه تنها سروتونین، بلکه انتقال دهنده عصبی نوراپی نفرین را نیز هدف قرار می دهند. نوراپی نفرین برای توجه و سایر عملکردهای شناختی، انرژی و خلق مهم است.
این دسته از داروها دارای مشخصات ایمنی و اثربخشی مشابه با SSRI ها هستند و همچنین درمان خط اول برای فوبیای اجتماعی میباشند. یک مرور، پنج کارآزمایی بزرگ کنترل شده با دارونما را شناسایی کرد که از اثربخشی ونلافاکسین، یک SNRI، برای اختلال اضطراب اجتماعی پشتیبانی میکنند.
SNRI های مورد استفاده برای درمان فوبیای اجتماعی عبارتند از:
- Effexor XR (ونلافاکسین با رهش طولانی)
- سیمبالتا (دولوکستین)
- دسونلافاکسین (در ایران موجود نمی باشد)
عوارض جانبی این داروها ممکن است شامل افزایش اولیه در اضطراب، بی خوابی، بی قراری، اختلال عملکرد جنسی احتمالی و سردرد باشد.
SSRI ها و SNRI هایی که توسط سازمان غذا و دارو (FDA) برای درمان فوبیای اجتماعی تایید شده اند عبارتند از: پاروکستین، سرترالین، فلووکسامین با رهش کنترل شده و ونلافاکسین با رهش طولانی.
مهارکننده های مونوآمین اکسیداز (MAOIs)
دسته قدیمیتری از داروهای ضد افسردگی به نام MAOI بر انتقالدهندههای عصبی در مغز نیز تأثیر میگذارند. آنها با مسدود کردن آنزیم مونوآمین در مغز که انواع مختلف انتقال دهنده های عصبی از جمله نوراپی نفرین، دوپامین و سروتونین را تجزیه می کند، کار می کنند.
MAOI تجزیه این انتقال دهنده های عصبی را متوقف می کند و بنابراین سطح آنها را افزایش می دهد. تحقیقات نشان داده است که افراد مبتلا به فوبیای اجتماعی به خوبی به این داروها پاسخ می دهند و MAOI می تواند شدت علائم اختلال اضطراب اجتماعی را کاهش دهد.
MAOIهای مورد استفاده برای درمان فوبیای اجتماعی عبارتند از:
- فنلزین
- ترانیل سیپرومین
- ایزوکاربوکسازید
با این حال، این داروها اغلب مورد استفاده قرار نمی گیرند زیرا می توانند عوارض جانبی جدی ایجاد کنند و تداخلات بالقوه خطرناکی با سایر داروها و غذاهای خاص داشته باشند. آنها معمولاً در مواردی تجویز می شوند که سایر درمان ها شکست خورده باشند. استفاده از آنها همچنین مستلزم رعایت دستورالعمل های غذایی است.
MAOI از تجزیه تیرامین و برخی غذاها و نوشیدنی ها مانند پنیر کهنه و آبجو جلوگیری می کند. افرادی که MAOI مصرف می کنند و غذاها یا نوشیدنی های حاوی تیرامین مصرف می کنند، سطح سرمی تیرامین بالایی دارند که می تواند باعث افزایش ناگهانی فشار خون شود .
رایج ترین هشدار جعبه ای (جدی ترین هشدار FDA) برای داروهای ضد اضطراب و افسردگی، افزایش خطر افکار و رفتارهای خودکشی در کودکان، نوجوانان و بزرگسالان جوان است.
اگر شما یا یکی از عزیزانتان شروع به مصرف داروهای تجویز شده کردید و به فکر آسیب رساندن به خود هستید، فوراً با پزشک خود تماس بگیرید یا به نزدیکترین بیمارستان بروید. روانپزشک شما طرح مدیریت اضطراب شما را مجددا ارزیابی خواهد کرد.
بنزودیازپین ها
بنزودیازپین ها انتقال دهنده عصبی GABA را هدف قرار می دهند تا اثرات آن را در مغز افزایش دهند. GABA یک عملکرد بازدارنده دارد و سیگنال هایی را که در مسیر عصبی حرکت می کنند، سرکوب می کند.
بنابراین بنزودیازپین ها می توانند آرامش را در بدن و ذهن ایجاد کنند و می توانند به علائم اضطراب مرتبط با فوبیای اجتماعی کمک کنند.
این داروها را می توان بر اساس نیاز افراد مبتلا به اضطراب اجتماعی استفاده کرد. آنها معمولاً حداقل نیم ساعت قبل از مواجهه با موقعیتی که باعث ایجاد اضطراب می شود مصرف می شوند. آنها همچنین می توانند توسط افرادی استفاده شوند که نمی توانند تحمل کنند یا به SSRI ها یا SNRI ها پاسخ نداده اند.
در حالی که این داروها بسیار موثر هستند، می توانند بشدت اعتیادآور و بسیاری از افراد به آنها وابسته می شوند، به خصوص برای کسانی که به طور مداوم آنها را برای دوره های طولانی مصرف کرده اند. افراد مبتلا به اختلال سوء مصرف مواد معمولا نباید از این داروها استفاده کنند.
بنزودیازپین هایی که برای درمان فوبیای اجتماعی استفاده می شوند عبارتند از:
همچنین قطع بنزودیازپین ها می تواند بسیار دشوار باشد. بنابراین، مهم است که در مورد چگونگی حذف ایمن ترین داروها با پزشک خود صحبت کنید تا آنها بتوانند دوز را به آرامی در طول زمان کاهش دهند. هرگز نباید داروی ضد اضطراب را به تنهایی قطع کنید.
مسدود کننده های بتا
فوبیای اجتماعی ، و همچنین انواع دیگر اضطراب، باعث علائم عاطفی و فیزیولوژیکی می شود. از آنجایی که بدن احساس می کند در یک موقعیت تهدید کننده قرار دارد، به حالت جنگ یا گریز می رود. این بدان معناست که تمام منابع بدن شما آماده فرار یا مبارزه برای بقا هستند.
بنابراین ضربان قلب و تنفس افزایش می یابد. بتا بلاکرها معمولاً برای بیماری قلبی تجویز می شوند و با کاهش ضربان قلب و کاهش واکنش بدن شما به هورمون های جنگ یا گریز عمل می کنند.
بتا بلاکرهای مورد استفاده برای کمک به اختلال اضطراب اجتماعی عبارتند از:
- ایندرال (پروپانولول)
- تنورمین (آتنولول)
مانند بنزودیازپین ها، این داروها اغلب در پیش بینی یک موقعیت استرس زا برای جلوگیری از اثرات فیزیولوژیکی ناراحت کننده مانند سخنرانی در جمع مصرف می شوند.
اکثر داروهای SSRI، SNRI و MOAI یک یا دو بار در روز به صورت خوراکی مصرف می شوند. با این حال، بنزودیازپین ها و بتا بلوکرها ممکن است در صورت نیاز تجویز شوند. بسیار مهم است که از پزشک خود بپرسید که دقیقاً چه تعداد قرص در روز و در چه ساعتی باید مصرف کنید. اگر داروی شما به همان روشی که توصیه می شود مصرف شود بیشترین تاثیر را خواهد داشت.
روان درمانی
رویکردهای غیردارویی به اختلال اضطراب اجتماعی نیز در کمک به افراد برای مدیریت بهتر علائم بسیار مهم هستند. نوع روان درمانی که معمولا برای درمان این اختلال اضطرابی استفاده می شود، درمان شناختی- رفتاری (CBT) است. این برای کمک به درک بهتر فرآیندهای فکری شما طراحی شده است. برای درمان فوبیای اجتماعی می توان از اشکال مختلف CBT استفاده کرد.
درمان از طریق مواجهه
در طول مواجهه درمانی برای اضطراب اجتماعی، به تدریج با موقعیت هایی مواجه می شوید که باعث ایجاد احساس اضطراب در شما می شود، با مواجهه با موقعیت های اضطراب زا. سپس درمانگر به شما کمک می کند تا راه های مدیریت ترس خود را شناسایی کنید. این قرار گرفتن ممکن است مجازی یا حضوری باشد.
بازسازی شناختی
در بازسازی شناختی، شما با یک ارائه دهنده مراقبت های روانی کار می کنید تا منبع الگوهای افکار منفی خود را بیابید. سپس، میتوانید راههایی را برای تغییر مسیر افکارتان بررسی کنید تا بتوانند مسیر دیگری را انتخاب کنند. این ممکن است به کاهش تأثیر و تکرار افکار منفی کمک کند.
آموزش مهارت های اجتماعی
هدف از آموزش مهارتهای اجتماعی کار بر روی رفتارهای خاصی است که ممکن است در موقعیتهای اجتماعی که باعث استرس میشوند با آنها مبارزه کنید. این ممکن است به بهبود نحوه عمل شما در یک موقعیت اجتماعی، مانند امکان گفتگو در یک رستوران شلوغ کمک کند.
درمان بین فردی
درمان بین فردی یک درمان روان پویشی است که برای افسردگی استفاده شده است و برای بیماران مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی اقتباس شده است. از ایفای نقش و تکنیک های دیگر برای بهبود توانایی شما در تعامل و معاشرت با افراد دیگر استفاده می کند.
اهداف درمان فوبیای اجتماعی
- افکار منفی خود را در مورد خود تغییر دهید
- ایجاد اعتماد به نفس در موقعیت های اجتماعی به طور کلی، به ویژه در موقعیت هایی که بیشتر از آنها می ترسید
- بهبود مهارت های مقابله ای
طب مکمل و جایگزین
داروهای گیاهی، از جمله چای های گیاهی، مدت هاست که به عنوان راه های طبیعی برای القای آرامش ذکر شده است. علیرغم استفاده رایج، فقط انواع خاصی از داروهای گیاهی برای کمک به اختلال اضطراب اجتماعی در آزمایشات بالینی به طور کامل ارزیابی شده اند:
- گل ساعتی، کاوا و سنبل الطیب در مطالعات بالینی مورد ارزیابی قرار گرفته اند و مشخص شده است که اثرات خفیف تا متوسطی بر علائم اضطراب دارند.
- اخیراً، مردم از کانابیدیول یا CBD از گیاه شاهدانه برای کاهش اضطراب استفاده میکنند. برخی تحقیقات نشان داده اند که ممکن است برای اضطراب اجتماعی موثر باشد، اما این ترکیب به طور جامع مورد مطالعه قرار نگرفته است.
گزینههای زیادی در فروشگاههای مواد غذایی سالم و آنلاین وجود دارد، اما از آنجایی که داروهای بدون نسخه تحت نظارت نیستند، همه محصولات ایمن نیستند یا حاوی مواردی نیستند که تبلیغ میشود.
قبل از شروع سایر درمان ها یا مکمل ها به پزشک خود اطلاع دهید. برای مثال، در حالی که استفاده از چای ممکن است بی ضرر به نظر برسد، ترکیبات گیاهی به طور بالقوه می توانند با داروهای تجویزی تداخل داشته باشند و عوارض جدی ایجاد کنند.
تغییرات در سبک زندگی
مدیریت اختلال اضطراب اجتماعی نیازمند تعهد به درمان است. پیروی از یک سبک زندگی سالم نیز مهم است. علائم اضطراب را می توان با انتخاب های خاص سبک زندگی تحریک یا بدتر کرد.
اختلال اضطراب اجتماعی بر بدن و مغز تأثیر می گذارد و مهم است که هر دو تا حد ممکن سالم باشند.
عادات خود را تغییر دهید تا شامل موارد زیر باشد:
- گذراندن زمان بیشتر در بیرون
- مصرف بیشتر میوه ها، سبزیجات و غذاهای غنی از پروتئین
- صحبت با عزیزان (در شرایط بدون استرس)
- داشتن برنامه خواب منظم
- نوشیدن آب بیشتر
با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود در مورد نحوه تنظیم عادات سالم صحبت کنید که بتوانید به آنها پایبند باشید و برنامه درمانی خود را ارتقا دهید.
سخن پایانی
شروع یک درمان جدید فوبیای اجتماعی می تواند بسیار طاقت فرسا باشد. حتماً هر گونه سؤالی که ممکن است داشته باشید با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود مطرح کنید. از آنجایی که انواع مختلفی از داروها و رویکردهای درمانی وجود دارد، اگر اولین روشی که امتحان می کنید جواب نداد، اشکالی ندارد. ارائه دهنده شما تلاش خواهد کرد تا به تکامل برنامه مدیریت علائم شما ادامه دهد تا درمان مناسب برای شما بیابد.
به یاد داشته باشید که داروها و درمانها چندین هفته طول میکشد تا بهبود پیدا کند، بنابراین صبور بودن بسیار مهم است. با این حال، اگر علائم شما بدتر شد یا عوارض جانبی را تجربه کردید، فوراً با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود تماس بگیرید.