اختلال شخصیت مختلط به نوعی از اختلال شخصیت اطلاق می شود که در 10 اختلال شخصیت شناخته شده قرار نمی گیرد. ممکن است افراد دارای صفات یا علائم بیش از یک اختلال شخصیت به طور همزمان باشند، در حالی که معیارهای هیچ یک از آنها را ندارند.
در DSM-IV، این به عنوان “اختلال شخصیتی غیر مشخص نشده (NOS)” نامیده می شد. این اصطلاح در DSM-5 با “اختلال شخصیت مشخص دیگر” جایگزین شده است.
این یک مقوله تعجب آور نیست زیرا همپوشانی قابل توجهی بین علائم چندین اختلال شخصیت وجود دارد. از آنجایی که این به نوعی یک دسته بندی «همه چیز» برای افرادی است که برخی از علائم اختلالات شخصیتی مختلف دارند، طیف گسترده ای از علائم در بین افرادی که این تشخیص را دریافت می کنند وجود دارد.
علائم اختلال شخصیت مختلط
اکثر مردم شخصیت نسبتاً انعطاف پذیری دارند که به آنها اجازه می دهد با شرایط، افراد و رویدادهای مختلف سازگار شوند. از سوی دیگر، افراد مبتلا به اختلالات شخصیتی، تمایل دارند در شیوه های سفت و سخت ارتباط با افراد و رویدادها گیر کنند.
این افکار سفت و سخت ممکن است بر نحوه تفکر آنها در مورد خود و دنیای اطرافشان، نحوه تجربه احساسات، عملکرد اجتماعی آنها و اینکه چگونه می توانند تکانه های خود را کنترل کنند، تأثیر بگذارد.
اختلال شخصیت مختلط یکی از شایع ترین اختلالات شخصیتی است که تشخیص داده می شود. در یک مطالعه که روی بیماران مورد ارجاع برای روان درمانی بررسی شد، 18.4٪ معیارهای تشخیصی اختلال شخصیت مختلط را داشتند.
انواع اختلالات شخصیت
اختلال شخصیت به عنوان یک اختلال روانی مزمن و فراگیر تعریف می شود که بر افکار، رفتارها و عملکرد بین فردی تأثیر می گذارد. DSM-5 ده اختلال شخصیت متمایز را تشخیص می دهد که در سه کلاستر مرتب شده‌اند.
کلاستر A: عجیب و غریب – عجیب و غریب
- اختلال شخصیت پارانوئید : اختلال شخصیت پارانوئید با ترس و بی اعتمادی مزمن نسبت به افراد دیگر همراه با این باور که دیگران آنها را فریب می دهند یا از آنها سوء استفاده می کنند مشخص می شود. این بیماری در 1 تا 2 درصد از جمعیت رخ می دهد و از جهاتی با اسکیزوفرنی همپوشانی دارد.
- اختلال شخصیت اسکیزوئید : اختلال شخصیت اسکیزوئید با بی تفاوتی نسبت به افراد دیگر مشخص می شود. افراد مبتلا به این اختلال اغلب علاقه بسیار کمی به ایجاد روابط نزدیک با افراد دیگر دارند.
- اختلال شخصیت اسکیزوتایپی : اختلال شخصیت اسکیزوتایپی ، وضعیتی که حدود 3 درصد از جمعیت را تحت تاثیر قرار می دهد، با افکار و رفتارهای غیرعادی مشخص می شود. افراد مبتلا به این اختلال اغلب درگیر تفکر جادویی هستند، برای مثال، معتقدند که می توانند آینده را بخوانند. آنها اغلب اضطراب اجتماعی فوق العاده ای را نیز تجربه می کنند.
خوشه B: دراماتیک-عاطفی
- اختلال شخصیت ضداجتماعی : حدود 7.6 میلیون آمریکایی با اختلال شخصیت ضداجتماعی زندگی می‌کنند که در آن افراد ممکن است عمداً به دیگران آسیب برسانند و نسبت به درد تجربه شده توسط دیگران بی‌تفاوت هستند. فقدان همدلی (عدم توجه به دیگران) همراه با عدم پشیمانی (کم وجدان نسبت به اعمال خود) به گرایش به رفتارهای مجرمانه کمک می کند.
- اختلال شخصیت مرزی : اختلال شخصیت مرزی (BPD) اغلب به دلیل عصبانیت و پرخاشگری نسبت به دیگران همراه با ترس عمیق از رها شدن منجر به روابط ناپایدار و شدید می شود. افراد مبتلا به BPD اغلب رفتارهای مخاطره آمیزی انجام می دهند و ممکن است رفتارهای خودآزاری داشته باشند.
- اختلال شخصیت هیستریونیک : اختلال شخصیت هیستریونیک 1.8 درصد از جمعیت را تحت تاثیر قرار می دهد و شامل ترکیبی از احساسات سطحی و رفتارهای جلب توجه/دستکاری است. از حرکات خودکشی ممکن است برای دستکاری دیگران (به جای نشانه افسردگی) استفاده شود. هرگز علائم هشدار دهنده خودکشی را نادیده نگیرید ، حتی اگر فکر می کنید که آنها غیر صادقانه هستند.
- اختلال شخصیت خودشیفته : اختلال شخصیت خودشیفته (NPD) با خود محوری شدید، احساس اغراق آمیز اهمیت خود و عدم همدلی یا نگرانی برای دیگران مشخص می شود. این اختلال اغلب ابتدا از طریق آسیب عاطفی که برای افرادی که فرد مبتلا به NPD با آنها تعامل دارد، شناسایی می شود.
کلاستر C: مضطرب-ترس
- اختلال شخصیت اجتنابی : اختلال شخصیت اجتنابی با کمرویی شدید و حساسیت نسبت به انتقاد دیگران مشخص می شود. اغلب با سایر اختلالات روانپزشکی مانند اختلالات اضطرابی و فوبیای اجتماعی همراه است.
- اختلال شخصیت وابسته : اختلال شخصیت وابسته با ترس شدید و ناتوانی در تصمیم گیری مشخص می شود. این اختلال در نهایت نیاز به “خشنود کردن مردم” است و می تواند منجر به فلج شدن و ناتوانی در تصمیم گیری های روزانه (بدون نظر دیگران) شود که برای عملکرد خوب در دنیای بیرون ضروری است.
- اختلال شخصیت وسواس فکری اجباری : انتظار می‌رود که حدود 2.5 درصد از جمعیت در مقطعی از زندگی خود با اختلال شخصیت وسواسی-اجباری زندگی کنند. مشخصه آن مشغولیت به نظم، کمال گرایی و کنترل است.
تشخیص اختلال شخصیت
برای تشخیص اختلال شخصیت، فرد باید علائمی را نشان دهد که معیارهای تشخیصی تعیین شده در DSM-5 را داشته باشد، از جمله:
- الگوهای رفتاری باید مزمن و فراگیر باشند. و همچنین بر بسیاری از جنبه های مختلف زندگی فرد از جمله عملکرد اجتماعی، کار، مدرسه و روابط نزدیک تأثیر بگذارند.
- فرد باید علائمی را نشان دهد که بر دو یا بیشتر از چهار حوزه زیر تأثیر می گذارد: افکار، احساسات، عملکرد بین فردی، کنترل تکانه.
- الگوی رفتارها باید در طول زمان ثابت باشد و شروعی داشته باشد که بتوان آن را به نوجوانی یا اوایل بزرگسالی ردیابی کرد.
- این رفتارها را نمی توان با هیچ اختلال روانی دیگر، مصرف مواد یا بیماری طبی توضیح داد.
DSM-5 رویکرد طبقه بندی شده DSM-IV را برای تشخیص اختلالات شخصیت حفظ می کرد. اما یک مدل جایگزین ایجاد کرد که نشان می دهد می تواند زمینه ای برای مطالعه آینده باشد.
با استفاده از این مدل ترکیبی جایگزین، پزشکان شخصیت را ارزیابی کرده و یک اختلال شخصیت را بر اساس ترکیبی از مشکلات خاص در عملکرد شخصیت و همچنین الگوهای کلی ویژگی‌های شخصیتی بیمارگونه تشخیص می‌دهند.
تشخیص افتراقی
قبل از اینکه پزشک بتواند اختلال شخصیت را تشخیص دهد، باید یک تشخیص افتراقی انجام دهد تا سایر اختلالات یا بیماریها را که ممکن است باعث بروز علائم شوند، رد کند. این بسیار مهم است اما می تواند دشوار باشد زیرا علائمی که مشخصه اختلالات شخصیتی هستند اغلب شبیه علائم سایر اختلالات روانپزشکی و بیماری های پزشکی هستند.
اختلالات شخصیت معمولاً با سایر بیماری ها نیز همراه است .
علل اختلالات شخصیت
اگرچه متخصصان همه دلایل اختلالات شخصیت را درک نمی کنند، اعتقاد بر این است که دلایلی وجود دارد که احتمالاً زمینه ساز بیش از یکی از این اختلالات است. تصور می شود که اختلالات شخصیت به دلیل ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی ایجاد می شود. برخی از افراد به دلیل ژنتیک و سابقه خانوادگی ممکن است مستعد ابتلا به این اختلالات باشند.
آسیب‌پذیری‌های ژنتیکی ممکن است افراد را بیشتر مستعد این اختلالات کند، در حالی که تجربیات و سایر عوامل محیطی ممکن است به عنوان محرکی در ایجاد اختلال شخصیت عمل کنند.
درمان اختلال شخصیت
از آنجایی که علائم وویژگی‌های اختلال شخصیت مختلط طیف گسترده‌ای را دربرمی‌گیرد، یک درمان خاص وجود ندارد که برای همه افراد با تشخیص مفید باشد. با علائم خاص موجود اغلب به گونه ای برخورد می شود که گویی فرد معیارهای یکی از اختلالات شخصیتی که در بالا توضیح داده شد را برآورده می کند.
به عنوان مثال، اگر شخصی برخی از معیارهای اختلال شخصیت مرزی را داشته باشد، اما نه همه آنها، ممکن است یکی از درمان های روان درمانی معتبر تجربی برای اختلال شخصیت مرزی دنبال شود. به طور کلی، درمان اختلالات شخصیت همچنین مستلزم آن است که فرد مبتلا به این اختلال مایل به پیگیری درمان باشد.
روان درمانی
برنامه درمانی شما تا حد زیادی به علائم شما بستگی دارد، اما ممکن است شامل استفاده از درمان شناختی- رفتاری (CBT) یا یک نوع فرعی به نام درمان دیالکتیکی-رفتاری (DBT) باشد.
- درمان شناختی-رفتاری : CBT سنتی بر شناسایی الگوهای تفکر منفی که به رفتارهای ناسازگار کمک می کنند و جایگزینی این الگوها با الگوهای سالم تر و واقعی تر تمرکز می کند.
- درمان دیالکتیکی-رفتاری : DBT می تواند به ویژه در درمان علائم مرزی موثر باشد و شامل یادگیری مهارت های مربوط به تنظیم هیجانی، ارتباطات بین فردی، ذهن آگاهی و تحمل پریشانی است.
داروها
روان درمانی اغلب موثرتر از داروها است، اما ممکن است داروها برای رفع علائم خاص تجویز شوند. داروهای ضد افسردگی و داروهای ضد اضطراب ممکن است برای درمان علائم افسردگی و اضطراب استفاده شوند. زمانی که افراد دارای علائم کلاستر A مانند افکار یا رفتارهای غیرعادی هستند، ممکن است داروهای ضد روان پریشی تجویز شوند.
چگونه با اختلال شخصیت کنار بیاییم
در حالی که اختلالات شخصیت نسبتاً شایع هستند، بسیاری از مردم متوجه نیستند که یکی از این اختلالات را دارند. یکی از بهترین راه‌ها برای بهبود کیفیت زندگی، شناخت علائم و یافتن راه‌های موثر برای مقابله با علائمی است که منجر به پریشانی و اختلال می‌شود.
حمایت حرفه ای از یک درمانگر همراه با خودمراقبتی می تواند به افراد کمک کند تا مدیریت شرایط خود را یاد بگیرند.
علائم خود را بشناسید
اگر ویژگی‌های ترکیبی مانند اجتنابی یا وابسته دارید، تأثیری که ممکن است بر جنبه‌های مختلف زندگی‌تان از جمله کار و روابط داشته باشد را در نظر بگیرید. با درک بهتر این ویژگی ها، ایده واضح تری از کارهایی که می توانید برای دور زدن آنها انجام دهید خواهید داشت.
برنامه داشته باشید
برخی از ویژگی ها می تواند مراقبت از سلامتی و خانه شما را سخت کند. ممکن است بعضی اوقات خوب عمل کنید، فقط برای اینکه دوره هایی داشته باشید که در آن تلاش می کنید تا ادامه دهید. یک برنامه مراقبت از خود ارائه دهید که برای شما مفید باشد. و از دوستان و خانواده کمک بگیرید که می توانند شما را در مسیر درست نگه دارند.
سخن پایانی
تحقیقات نشان می‌دهد که اختلالات شخصیت با علائم مختلط بسیار رایج است. اما افراد اغلب کمتر تشخیص داده می‌شوند و تحت درمان قرار نمی‌گیرند. با درمان مناسب، می توانید یاد بگیرید که علائمی را که ممکن است بر چندین بخش از زندگی شما تأثیر منفی بگذارند، مدیریت کنید. اگر مشکوک هستید که ممکن است علائم برخی از انواع اختلال شخصیت را تجربه کنید، با پزشک خود صحبت کنید.