تریپانوفوبیا (تزریقهراسی) یا ترس از تزریق نوعی فوبی خاص است که شامل ترس شدید از سوزن یا اضطراب مربوط به تزریقات و مراقبت های پزشکی شامل استفاده از سوزن است. این می تواند هم به دلیل علائم و هم به دلیل اینکه برخی از افراد مراقبت های پزشکی لازم را به دلیل ترس و اضطراب به تاخیر می اندازند یا اجتناب می کنند، مشکل ساز باشد. تزریقهراسی گاهی اوقات به عنوان فوبیای سوزن نیز شناخته می شود.
علائم ترس از تزریق
بارزترین علامت تزریقهراسی بیزاری شدید از تزریق است، گاهی اوقات به اندازه ای شدید که در جستجو و پذیرش مراقبت های پزشکی اختلال ایجاد می کند، یا در زندگی اختلال ایجاد می کند. علائم دیگری نیز وجود دارد، از جمله علائم فیزیکی.
علائم ترس از تزریق
- بیزاری از سوزن
- اضطراب
- حملات پانیک
- مشغله ذهنی قبل از اقدامات پزشکی یا دندانپزشکی
- اجتناب از درمان و مراقبت های پزشکی یا دندانپزشکی
- احساس ترس یا اضطراب شدید در هنگام فکر کردن به تزریق
- پرخاشگری قبل یا در حین انجام عمل هایی که شامل سوزن می شوند
- ضربان قلب ناگهانی افزایش یافته و سپس کاهش می یابد
- فشار خون ناگهانی افزایش یافته و سپس کاهش می یابد
- تغییر تنفس
- تعریق
- لرزیدن
- گریه
- غش کردن
- سرگیجه
- حالت تهوع
- استفراغ
- تشدید درد با تزریق
تشخیص ترس از تزریق
تریپانوفوبیا می تواند در همه جنسیت ها، کودکان و بزرگسالان وجود داشته باشد. می تواند توسط یک ارائه دهنده سلامت روان مانند روانپزشک یا روانشناس تشخیص داده شود.
برای تشخیص، ترس از تزریق باید:
- مداوم باشد یا تقریباً هر بار که فرد با تزریق مواجه می شود اتفاق بیفتد
- در مقایسه با هنجارهای اجتماعی نامتناسب در نظر گرفته شود
- منجر به اجتناب از تزریق، اضطراب شدید با تزریق می شود
- شش ماه یا بیشتر گذشته باشد.
- ناشی از بیماری طبی یا اختلال روانپزشکی یا مصرف مواد نباشد
علل ترس از تزریق
تخمین زده می شود که تقریباً 3.5 تا 10 درصد از مردم به تریپانوفوبیا مبتلا هستند. 80 درصد از افراد مبتلا به تزریقهراسی ، یکی از بستگان نزدیک خود را نیز به فوبیا از تزریق دارند. فوبیا می تواند یک جزء ژنتیکی داشته باشد.
علت دیگر تجربه آسیب زا قبلی با تزریق است، احتمالاً پاسخی که باعث غش یا تقریباً بیهوش شدن آنها می شود. احتمالاً یک واکنش تکاملی به خطرات ناشی از سوراخ شدن پوست توسط اجسام نوک تیز وجود دارد. علت تریپانوفوبیا تا حدی به نوع آن بستگی دارد.
انواع ترس از تزریق
انواع مختلفی از تزریقهراسی وجود دارد که در ویژگی ها و علل متفاوت هستند:
- تزریقهراسی وازوواگال
- تزریقهراسی همراهی
- تزریقهراسی مقاومتی
- تزریقهراسی هیپرآلژزیک
- تزریقهراسی نیابتی
تزریقهراسی وازوواگال
تریپانوفوبیا وازوواگال نوعی تزریقهراسی است که شامل واکنش وازوواگال است. واکنش وازوواگال زمانی است که فرد افزایش و سپس کاهش ناگهانی ضربان قلب و فشار خون را تجربه می کند. تغییرات ضربان قلب و فشار خون می تواند باعث غش شود.
کاملاً مشخص نیست که آیا پاسخ وازوواگال باعث تریپانوفوبی وازوواگال می شود یا اینکه تریپانوفوبیا باعث پاسخ وازوواگال می شود. با این حال، اعتقاد بر این است که این پاسخ غش ارثی است و پس از آن منجر به فوبیا از تزریق به دلیل مرتبط کردن آنها با تجربه منفی غش می شود که یک چرخه ایجاد می کند. در موارد بسیار نادر، این نوع تزریقهراسی می تواند منجر به حمله قلبی یا سکته شود.
تزریقهراسی همراهی
تریپانوفوبیا همراهی نوعی از تزریقهراسی است که با یک رویداد آسیب زا مرتبط است. فردی با این ترس از تزریق ممکن است یک روش پزشکی را تجربه کرده باشد که به شدت دردناک بوده یا به عنوان مثال نسبت به تزریق قبلی واکنش شدیدی داشته است. به ندرت ممکن است فرد مبتلا به تزریقهراسی همراه با فرد دیگری بوده باشد که یک روش درمانی بسیار دردناک یا واکنش تزریقی را تجربه کرده است.
صرف نظر از جزئیات خاص، این نوع فوبیای تزریق به دلیل ارتباط بین تزریق و تجربه منفی ایجاد می شود.
تزریقهراسی مقاومتی
تزریقهراسی مقاومتی نوعی از تزریقهراسی است که شامل ترس از کنترل شدن است. علت می تواند تجربیات قبلی سوزن زدن باشد که معمولاً در دوران کودکی نیاز به مهار آنها داشت.
برخی از افراد مبتلا به این نوع تریپانوفوبیا ممکن است در موقعیتهایی که شامل تزریق میشوند، پرخاشگر یا خشونتآمیز شوند، که ممکن است منجر به نیاز به مهار برای جلوگیری از آسیب به خود یا دیگران شود. در این نوع تریپانوفوبیا، هم ترس از سوزن و هم از کنترل یا مهار وجود دارد.
تزریقهراسی هیپرآلژزیک
تزریقهراسی هیپرآلژزیک نوعی تریپانوفوبیا است که با افزایش احساس درد فیزیکی یا افزایش حساسیت به درد فیزیکی مرتبط است. کودکان درد فیزیکی ناشی از تزریق را شدیدتر از بزرگسالان احساس می کنند.
افزایش حساسیت یا درد ناشی از سوزن و ترس مرتبط با آن نیز ممکن است در اثر آسیب، التهاب، استرس، آرتریت، شرایط خودایمنی ، بیماریهای مزمن یا تجربیات نامطلوب دوران کودکی ایجاد یا تشدید شود. در این نوع از تریپانوفوبیا، ترس از تزریق بیشتر به درد فیزیکی مربوط می شود تا سوزن یا تزریق واقعی.
تزریقهراسی نیابتی
تزریقهراسی نیابتی نوعی از تریپانوفوبیا است که شامل ترس شدید از تزریق در زمانی است که شخص دیگری با سوزن برخورد می کند.
یک فرد مبتلا به تریپانوفوبیا نیابتی می تواند علائم مشابه سایر انواع تریپانوفوبیا، از جمله پاسخ وازوواگال را در هنگام مشاهده تزریق توسط شخص دیگری تجربه کند. به طور مشابه، تریپانوفوبیا می تواند با مشاهده فرد دیگری که تجربه آسیب زا با یک سوزن یا روش پزشکی دارد ایجاد شود.
درمان تزریقهراسی
گزینه های درمانی تزریقهراسی شامل درمان و دارو است. همچنین راهبردهای مقابله ای وجود دارد که ممکن است به جلوگیری از ترس و اضطراب و کاهش شدت آنها در هنگام وقوع کمک کند.
رواندرمانی
درمان شناختی رفتاری، یا CBT، یک درمان روان درمانی موثر است که اغلب برای تریپانوفوبیا استفاده می شود. این شامل استراتژی هایی است که ارتباط بین افکار، رفتارها و احساسات را در نظر می گیرد.
این درمان همچنین ممکن است شامل درمان حساسیت زدایی سیستماتیک (یعنی مواجهه درمانی) باشد که از سطوح افزایشی از رویارویی با ترس در یک محیط امن و کنترل شده برای کاهش پاسخ ترس استفاده می کند. هیپنوتیزم نیز موثر بوده است.
دارو
در صورت نیاز به سوزن، گاهی اوقات ابتدا یک دارو روی پوست اعمال می شود تا احساس درد کاهش یابد یا اصلا احساس نشود. هنگامی که برای یک عمل یا روش به آرامبخشی نیاز است، ممکن است بیمار قبل از استفاده از هر سوزنی آرامبخش شود. با این حال، این می تواند مشکل را افزایش دهد زیرا بیمار کنترل یا فرصتی برای غلبه بر فوبیا ندارد.
معمولاً از دارو برای درمان فوبیا اجتناب می شود زیرا گزینه های روان درمانی مؤثرتر هستند و عوارض جانبی ندارند. هنگامی که از داروها استفاده می شود، معمولاً برای استفاده کوتاه مدت است. داروهای ضد افسردگی مانند مهارکننده های انتخابی بازجذب سروتونین، یا SSRI ها ، یا مسدودکننده های بتا گاهی برای اضطراب تجویز می شوند.
مقابله با تزریقهراسی
تکنیک های آرام سازی برای مقابله با تریپانوفوبیا توصیه می شود، به جز در افرادی که تزریقهراسی وازوواگال را تجربه می کنند. این به این دلیل است که تکنیک های آرام سازی می توانند ضربان قلب و فشار خون را کاهش دهند.
سخن پایانی
تریپانوفوبیا می تواند یک تجربه ترسناک و تغییر دهنده زندگی باشد. همچنین یک مشکل جدی پزشکی است. بدون درمان، مراقبت های پزشکی لازم را به تعویق می اندازید.
با پزشک خود در مورد نحوه دریافت مراقبت بدون سوزن یا با حداقل استفاده از سوزن صحبت کنید. بسته به نیازهای پزشکی شما، تزریق سوزنی ممکن است ضروری نباشد. اگر سوزن برای مراقبت شما ضروری است، گزینه های مقابله و درمانی وجود دارد که به شما کمک می کند بر تزریقهراسی غلبه کنید و مراقبت های لازم را دریافت کنید.