دارو درمانی به طور معمول یکی از رویکردهای رایج برای بزرگسالان و کودکانی است که با اختلال کمبود توجه/بیش فعالی سروکار دارند. با این حال، برای کسانی که حمایت بیشتری میخواهند یا نمیخواهند دارو مصرف کنند، انواع رواندرمانی ADHD میتواند به مدیریت بیماری آنها کمک کند.
چه به دنبال گامهای مشخصی برای برداشتن و مهارتهایی برای یادگیری باشید و چه به دنبال درمان بینشمحور برای یادگیری اینکه چگونه برخی از عادات شما بر زندگی و روابط شما تأثیر میگذارند، یک نوع درمان برای شما وجود دارد.
به یاد داشته باشید که درمان اصلی و خط اول اختلال کمبود توجه / بیشفعالی دارو است. روان درمانی در درجه دوم و به عنوان درمان فرعی در کنار درمان دارویی کارایی دارد و درمان خط اول نمی باشد و بتنهایی کارایی ندارد.
در یک نگاه
ADHD شکلی از واگرایی عصبی است که با بیش فعالی، تکانشگری و بی توجهی مشخص می شود. دارودرمانی یکی از محبوبترین و مؤثرترین راهها برای مدیریت ADHD هستند، اما انواع رویکردهای رواندرمانی ADHD نیز وجود دارد که میتواند مفید باشد.
انواع تراپی که ممکن است در نظر بگیرید عبارتند از درمان شناختی-رفتاری، شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی، رفتار درمانی دیالکتیکی، مربیگری ADHD، روان درمانی حمایتی و غیره. نوع مناسب برای شما بستگی به نیازها و اهداف شما دارد.
انواع ADHD
سه نوع اصلی ADHD وجود دارد، اگرچه درمان همه آنها تا حد زیادی مشابه به نظر می رسد:
- ADHD، نوع ترکیبی : این نوع، رایج ترین، ترکیبی از رفتارهای تکانشی و بیش فعالی با بی توجهی و حواس پرتی است.
- ADHD، نوع تکانشی/بیش فعال : که از دو شکل دیگر ADHD کمتر شایع است. این نوع با رفتارهای تکانشی و بیش فعال بدون بی توجهی یا حواس پرتی مشخص می شود.
- ADHD، نوع بی توجه و حواس پرتی : علائم این نوع عموماً شامل بی توجهی و حواس پرتی، بدون بیش فعالی است.
انواع رواندرمانی برای ADHD
انواع مختلفی از رواندرمانی برای ADHD وجود دارد، اگرچه برخی از روش ها ممکن است بین کودکان و بزرگسالان متفاوت باشد. این انواع رواندرمانی مورد استفاده برای درمان ADHD از رفتار درمانی دیالکتیکی تا درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی را شامل می شود.
تراپی برای بزرگسالان مبتلا به ADHD کمی متفاوت از تراپی برای کودکان مبتلا به ADHD است. رواندرمانی کودکان برای ADHD ممکن است شامل معلمان، والدین یا هر دو باشد.
درمان شناختی-رفتاری برای ADHD
درمان شناختی-رفتاری به طور کلی استاندارد طلایی برای روان درمانی ADHD در نظر گرفته می شود. در حالی که CBT “عادی” می تواند برای ADHD مفید باشد، انواع خاصی از CBT برای ADHD نیز وجود دارد.
این می تواند به بهبود مشکلات زندگی روزمره مانند اهمال کاری، مشکلات مدیریت زمان و برنامه ریزی ضعیف کمک کند. CBT به افراد کمک می کند تا راهبردهای مقابله ای جدید و احساسات و رفتارهایی را که در اجرای استراتژی ها تداخل دارند، بیابند.
مدل CBT برای ADHD حول سه ماژول اصلی و دو ماژول اختیاری سازماندهی شده است:
- آموزش روانی و سازماندهی/برنامه ریزی
- مقابله با حواس پرتی
- تفکر تطبیقی
اختیاری:
- رسیدگی به اهمال کاری
- مشارکت همسر
شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی
تحقیقات نشان داده است که این نوع رواندرمانی ممکن است به دلیل تأثیر مدیتیشن و ذهن آگاهی بر مغز و روانپزشکی عصبی مفید باشد.
برخی از مزایا ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- کاهش سرگردانی ذهن / خیالبافی و حواس پرتی با بهبود عملکرد شبکه حالت پیش فرض در مغز، که توجه را تعدیل می کند.
- آموزش مشاهده حالات عاطفی
- تنظیم عاطفی
- بهبود عملکرد اجرایی
رفتار درمانی دیالکتیکی
رفتار درمانی دیالکتیکی شکل دیگری از درمان است که اغلب برای افراد مبتلا به ADHD استفاده می شود. این نوع درمان بر آموزش مهارتهای مقابله با ADHD به افراد از طریق ماژولهای زیر متمرکز است:
- ذهن آگاهی
- تنظیم احساسات
- اثربخشی بین فردی
- تحمل پریشانی یا دیسترس
- تکانشگری / بیش فعالی و توجه
اثربخشی آن با این واقعیت ثابت می شود که بیماران کنترل در لیست انتظار، در حین انتظار برای درمان، با مشکلات بدتر توجه و بیش فعالی مواجه می شوند. کسانی که این درمان را دریافت کردند، همانطور که توسط پرسشنامه حالت بیان خشم (STAXI)، که تنظیم هیجانی و کنترل تکانه را ارزیابی میکند، اندازهگیری شد.
مربیگری ADHD
در حالی که از نظر فنی روان درمانی نیست، مربی ADHD به عنوان راهی برای مدیریت علائم و کیفیت زندگی برای افراد مبتلا به ADHD محبوبیت پیدا می کند. اگرچه هیچ پروتکل استانداردی وجود ندارد، این نوع کوچینگ معمولاً شامل تعیین هدف و تکالیف، بحث درباره موفقیتها و موانع و حل مشکلات است.
مربیان از پیام های متنی، ایمیل ها یا یادآوری تماس های تلفنی برای کمک به مشتریان برای رسیدن به اهداف خود استفاده می کنند. مردم اغلب تشویق می شوند که از خود پاداش یا پاداش مربی یا دیگران استفاده کنند.
روان درمانی حمایتی
درمان حمایتی شکلی از درمان است که به مراجع کمک میکند تا مهارتهای مقابلهای را که قبلاً دارند بهینه کند تا از این استراتژیها برای کاهش پریشانی و مدیریت علائمی مانند مدیریت زمان و سازماندهی استفاده شود.
این نوع درمان بسیار بیمار محور، متمرکز بر علائم و قابل اندازه گیری است – مانند برنامه ریزی برای کنترل اضطراب یا مدیریت دوره های آموزشی.
درمان بین فردی
درمان بین فردی معمولاً برای رسیدگی به مسائلی که ممکن است بین یک مشتری و دیگران به دلیل سوء تفاهم از علائم ADHD ایجاد شده باشد، استفاده می شود، مانند اینکه فراموشی یا به تعویق انداختن آنها بر زندگی آنها تأثیر می گذارد.
یکی از ویژگیهای کلیدی این نوع تراپی این است که درمانگر ممکن است از آن برای کمک به درمانجو برای دیدن تفاوت بین تجربه درونی خود و نحوه تأثیر رفتارهایش بر دیگران استفاده کند.
این نوع رواندرمانی ممکن است به مسائل شخصی مانند احساس شکست یا عزت نفس پایین نیز بپردازد که اغلب از چالش هایی ناشی می شود که افراد مبتلا به ویژگی های ADHD تلاش می کنند تا با انتظارات عصبی جامعه مطابقت داشته باشند.
گروه درمانی
گروه درمانی می تواند راهی مفید برای افراد مبتلا به ADHD باشد تا از سایر افرادی که با انواع مشابهی از چالش ها سر و کار دارند و اینکه چگونه با آنها برخورد کرده یا بر آنها غلبه کرده اند یاد بگیرند.
نوع خاصی از درمان گروهی برای ADHD-I (نوع بی توجه) به نام CBT برای ADHD-I به اعضای گروه برنامه ریزی، نحوه شروع فعالیت ها و پایان دادن به فعالیت ها، تغییر شیوه زندگی، و نحوه عیب یابی در جایی که در این زمینه ها مشکل دارند را آموزش می دهد.
استفاده از تکنیک ها در جلسات حضوری و تکالیف خارج از گروه را ترکیب می کند. مدیتیشن ذهن آگاهی نیز برای کمک به اعضای گروه برای کاهش استرس و بهبود تنظیم توجه انجام می شود.
روایت درمانی
مشخص شده است که روایت درمانی در افراد مبتلا به ADHD مفید است تا به کاهش خود انگی که ممکن است تجربه کنند کمک کند. بسیاری از افراد مبتلا به ADHD به خود می گویند که تنبل و کم کاری هستند، و آنها را به این فکر می اندازد که هدف از تلاش چیست و در نتیجه تبدیل به یک پیشگویی خودشکوفایی می شوند.
روایت درمانی می تواند به افراد مبتلا به ADHD کمک کند تا مسائل خود را بیرونی کنند، بنابراین کمبود توجه به جای اینکه “مشکل من هستم” به مشکل تبدیل شود.
این نوع درمان همچنین میتواند به افراد کمک کند تا «لحظههای درخشان» را که چیزها با داستانهایی که خودشان تعریف میکنند متفاوت است، شناسایی کنند تا بتوانند نقاط قوت خود را به جای چالشهایشان ببینند.
یک مطالعه روی دختران مدرسهای که در گروه درمانی روایتی شرکت کردند، بهبود عملکرد مدرسه آنها را پس از درمان نشان داد، زیرا آنها باورهای منفی خود را شناسایی و جایگزین کردند. روایت درمانی همچنین توانایی آنها را افزایش داد تا ببینند که میتوانند راهحلهای خودشان را برای مشکلات بیابند (مناسب با سن).
رواندرمانی ADHD برای کودکان
برای کودکان مبتلا به ADHD، معمولاً دو روش عمده برای ارائه تراپی وجود دارد: والدین و معلمان. هر کدام به دلایل مختلف هر دو روش مشارکتی هستند و والدین و معلمان با هم کار می کنند، صرف نظر از اینکه کدام یک آن را هدایت می کند.
در درمان های رفتاری ارائه شده توسط والدین، به والدین آموزش داده می شود:
- چگونه فرزند خود را به طور مداوم و متناسب با شرایط خود تنبیه کنند
- نحوه پیاده سازی ساختار
- نحوه معرفی تقویت مثبت
- راه های مثبت برای تعامل با فرزندشان
در رفتاردرمانیهای ارائهشده توسط معلم، معلمان راهبردهای مشابهی را یاد میگیرند: چگونه به کودکان مبتلا به ADHD بیاموزند تا با چالشهای خود مقابله کنند، چگونه به آنها در مدیریت زمان و سازماندهی کمک کنند، و چگونه به آنها کمک کنند تا بر چالشهای عاطفی و رفتاری غلبه کنند.
بیشتر بخوانید: نکات فرزندپروری اختلال کم توجهی / بیش فعالی (ADHD)
خلاصه
رواندرمانی ADHD ممکن است به ویژه چالش برانگیز باشد زیرا مستلزم سازگاری و ساختاری است که بسیاری از افراد مبتلا به ADHD با آن دست و پنجه نرم می کنند. اما درمانگر مناسب فضایی را ایجاد می کند که در آن می توانید در مدیریت علائم خود احساس امنیت کنید و یاد بگیرید که چگونه با ADHD زندگی کنید.