اختلالات عصبی خودایمنی کودکان مرتبط با عفونت های استرپتوکوکی (سندرم پانداس یا PANDAS) یک اختلال دوران کودکی است که شامل تغییرات ناگهانی در شخصیت، رفتار و حرکت است. این ناشی از واکنش بیش از حد سیستم ایمنی به عفونت استرپتوکوک است، نه خود عفونت.
شروع علائم سندرم پانداس به سرعت ظاهر می شود و می تواند شامل تیک های حرکتی و صوتی، اجبار، وسواس، یا ترکیبی باشد.
این مقاله مروری بر سندرم PANDAS شامل علائم، علل، درمان و پیش آگهی آن ارائه میکند.
علائم سندرم پانداس
علائم سندرم پانداس می تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. نشانه های روانی می تواند شامل موارد زیر باشد:
- صفات وسواسی-اجباری ناگهانی
- تحریک پذیری یا پرخاشگری
- توهمات بینایی یا شنوایی
- تغییرات شخصیت
- غذا خوردن محدود
- اضطراب جدایی
- افسردگی
نشانه های فیزیکی غالباً عبارتند از:
- تیک یا حرکات غیر معمول
- حساسیت به نور، صدا و لمس
- بیش فعالی یا ناتوانی در تمرکز
- هماهنگی حرکتی ضعیف
- مشکل خواب یا خستگی
- شب ادراری یا تکرر ادرار
- درد مفاصل
علاوه بر این، اگر کودکی قبلاً قبل از تشخیص سندرم پانداس علائم عصبی داشته باشد، علائم معمولا بدتر می شوند.
اگر در مورد علائم جدید یا معمول در کودک خود نگران هستید، با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی یا پزشک اطفال خود تماس بگیرید .
چه چیزی باعث سندرم پانداس می شود؟
سندرم پانداس بیشتر پس از عفونت استرپتوکوکی رخ می دهد. با این حال، تحقیقات نشان میدهد که سایر بیماریهای ویروسی، باکتریایی یا سایر بیماریها نیز میتوانند باعث بروز علائم سندرم پانداس شوند.
معمولاً وقتی بیمار می شویم، سیستم ایمنی بدن ما برای مبارزه با عفونت آنتی بادی تولید می کند. با این حال، با سندرم پانداس ، آنتی بادی ها بیش از حد واکنش نشان می دهند و به اشتباه به بافت های سالم در مغز حمله می کنند.
حمله به سلول های مغز سالم منجر به یک وضعیت خود ایمنی می شود که به طور مستقیم بر عملکرد سیستم عصبی مرکزی (CNS) تأثیر می گذارد. این تأثیر را می توان تقریباً بلافاصله در کودک مشاهده کرد و تغییری شدید در شخصیت ایجاد کرد یا باعث وسواس، اضطراب و سایر مسائل عصبی می شود.
سندرم پانداس چگونه تشخیص داده می شود؟
هیچ آزمایش خون یا آزمایشگاهی برای تشخیص یا تأیید تشخیص سندرم پانداس وجود ندارد.
با این حال، اگر علائم سندرم پانداس حداقل برای یک هفته وجود داشته باشد، آزمایش خون می تواند مشخص کند که آیا کودک اخیراً عفونت استرپتوکوکی داشته است یا خیر.
یک ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی یک تشخیص بالینی را بر اساس اطلاعات تشخیصی خاص انجام می دهد که شامل موارد زیر است:
- بین 3 سالگی و سن بلوغ است
- دارای اختلال وسواس فکری-اجباری، اختلال تیک یا هر دو است
- دارای کشت گلو مثبت برای گلودرد استرپتوکوکی گروه A یا سابقه پزشکی قبلی مخملک
- مشکلات عصبی را نشان می دهد که کودک قبلاً نداشته و نمی تواند کنترل کند، از جمله بیش فعالی فیزیکی یا حرکات غیر معمول و تند و سریع
- شروع سریع و بدتر شدن علائم عصبی داشت
درمان و بهبودی
اولین قدم برای درمان عفونت استرپتوکوکی نیاز به آنتی بیوتیک دارد .
کشت گلو می تواند تعیین کند که آیا کودک در گلو استرپتوکوکی دارد یا خیر. اگر کشت مثبت باشد، یک دوره آنتی بیوتیک معمولاً عفونت استرپتوکوکی را درمان می کند. با برطرف شدن استرپتوکوک، علائم سندرم پانداس نیز باید برطرف شود.
در برخی موارد، کشت استرپتوکوک ممکن است منفی باشد. اگر این اتفاق بیفتد و کودکی علائم سندرم پانداس را داشته باشد، ارائهدهنده مراقبتهای بهداشتی معمولاً مطمئن میشود که کودک عفونت دیگری ندارد، مانند:
- عفونت سینوسی
- عفونت استرپتوکوکی واژن، مجرای ادراری آلت تناسلی یا مقعد
رفع استرپتوکوک در نواحی غیر از گلو ممکن است سخت تر باشد و ممکن است نیاز به دوره طولانی تری از آنتی بیوتیک داشته باشد.
استرپتوکوک یک عفونت باکتریایی – نه ویروسی – است. آنتی بیوتیک برای درمان گلودرد استرپتوکوکی ضروری است. این وضعیت بدون آنتی بیوتیک ادامه خواهد داشت و علائم سندرم PANDAS می تواند بدتر شود.
پیش آگهی
پس از شروع درمان آنتی بیوتیکی، کودکان مبتلا به سندرم پانداس معمولاً شاهد بهبود آهسته و تدریجی علائم هستند.
کودکانی که بعداً به عفونت استرپتوکوکی دیگری مبتلا میشوند، ممکن است دوباره علائم ظاهر شوند. اما با داروهای آنتی بیوتیک، علائم سندرم پانداس می تواند دوباره برطرف شود.
مدت زمان علائم اغلب به شدت علائم بستگی دارد. هنگامی که آنتی بیوتیک شروع می شود، علائم معمولا از چند هفته تا چند ماه طول می کشد.
هر مورد از سندرم پانداس متفاوت است، بنابراین ضروری است که انتظارات پیش آگهی را با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود در میان بگذارید.
خلاصه
سندرم پانداس مخفف اختلالات عصبی خودایمنی کودکان مرتبط با عفونت های استرپتوکوک است. این یک اختلال دوران کودکی است که در آن سیستم ایمنی بدن پس از یک بیماری بیش از حد واکنش نشان می دهد و باعث واکنش التهابی در مغز می شود. در نتیجه آنتی بادی ها به بافت سالم مغز حمله می کنند.
این وضعیت با شروع سریع علائم عصبی مانند ویژگی های وسواس فکری، تیک ها، از دست دادن مهارت های حرکتی، تغییرات شخصیتی و غیره ظاهر می شود.
درمان با آنتی بیوتیک برای رفع عفونت استرپتوکوکی آغاز می شود. به محض شروع آنتی بیوتیک، کودکان معمولاً طی چند هفته تا چند ماه بهبودی آهسته و تدریجی در علائم دارند.
سخن پایانی
داشتن فرزندی با تشخیص سندرم پانداس می تواند برای عزیزان ترسناک و طاقت فرسا باشد. خوشبختانه، سندرم پانداس قابل درمان است و علائم با گذشت زمان برطرف می شوند.
به یاد داشته باشید که گلودرد استرپتوکوکی یک عفونت بسیار شایع برای کودکان است. اکثر بچه ها در یک مقطع زمانی دچار آن می شوند. وجود گلودرد استرپتوکوکی به این معنی نیست که فرزند شما به سندرم پانداس مبتلا خواهد شد. اما اگر متوجه شروع ناگهانی علائم عصبی شدید، فوراً با ارائه دهنده مراقبت های بهداشتی خود تماس بگیرید.